www.payamewatan.com
 

 

 

صفحۀ اصلی

 

 

پیام وطن چندی قبل بمناسبت بیستمین سالگرد اعلان مشی مصالحهء ملی مصاحبه ای را با محترم نقیب الله رادمل یک تن از فعالین حزب وطن مقیم کشور بلجیم انجام داده که اینک تقدیم خوانندگان محترم سایت میگردد.

- پیام وطن -

س: از نظر شما سیاست مصالحهء ملی سیاست دیروز بود٬ ویا سیاست کارامد برای امروز هم است ؟

 ج : بلی ما با چنین سوالها وبعضآ با چنین نتیجه ګیریها ازجانب برخی از فعالین سیاسی روبرو بوده ایم٬ درینمورد ما٬ برعکس انعده دوستان ما که میپندارند  مصالحهء ملی سیاست محض برای دیروز بود وارتباطی به امروز ندارد٬ عقیده داریم که مصالحه عمدتآ سیاست بعد از جنګ است به این دلیل که :

   همانطوریکه در مرامنامهء حزب وطن درج ګردیده مصالحهءملی سه وظیفهء اساسی داشت (صلح٬ بازسازی وانکشاف) که حزب وطن بحیث مجری ان عمل میکرد. چون درشرایط ادامهء جنګ بخش اشتی ملی که موقوف به مسایل صلح وجنګ بود بیشر عمده ګردیده بود٬ واهداف بازسازی وانکشاف را زیر سایه ګرفته بود لذا برخی از فعالان سیاسی چنین می اندیشند که هدف یګانهء مصالحهء ملی تامین صلح بود (درحالیکه صلح به تنهایی خود هدف بزرګ انسانی است) ووقتی این مامول براورده میشد دیګر سیاست مصالحه ملی به خط نهایی خود میرسید٬ واین درست درحالیکه دو هدف عمدهء مصالحهء ملی (بازسازی وانکشاف) بعد از اعاده صلح قابل دسترسی میباشد. همانطوریکه مصالحه ملی رسیدن به صلح را نتیجه مساعی مشترک تمام افغانها وسازمانهای نماینده انها میدانست بازسازی وانکشاف را نیز درګروه تفاهم بین ا لافغانی میدانست که همچنان میداند٬ لذا مصالحه ملی اهمیت واصالت خود را بیشر از دیروز برای امروز وحتی برای فرداهای افغانستان حفظ نموده است. درحالیکه هنوز جامعهء ما ازجنګ ونبود صلح رنج میبرد وصدای تفنګ بلند تر از هر صدای دیګر است. یګانه راه ختم جنګ داخلی وقطع مداخلات بیرونی از مسیر وحدت٬ تفاهم وبه بیان دیګر از مسیر مصالحه میګذرد. ولی باید دانست که مصالحه طالب نوازی وجنګ سالار نوازی  نیست٬ درست است که مصالحه به معنی باز نګهداشتن درهای ګفتګو وکنار امدنها دست کم دربعد اشتی وقطع جنګ است٬ ولی اګر مخالفین تمایل به صلح از خود تبارز ندهند وبه خونریزی ادامه بدهند باید به انها در میدانهای جنګ ثابت نمود که جنګ راه حل نیست٬ این در واقعیت بعد نظامی مصالحه است که جدآ قابل توجه واعتناست.

 س : میګویند سیاست مصالحه ملی٬ سیاست دیکته از بیرون بود نظر شما درمورد چګونه است ؟

 ج : به عقیده من بهمان پیمانه ایکه پاسخ دهنده درارایهء پاسخهای خود صادق باشد وبه انچه میګوید باور داشته باشد٬ برپرسش کننده نیز است تا در طرح پرسش ریالست وحقبین باشد. انهاییکه میپندارند که مصالحه سیاست دیکته شده بود میخواهند بګویند که مصالحه از ما نبود ودیکته روسها بود.

     حقیت اینست که حضور ګسترده وبلامنازعهء روسها بررویدادها وجریانات ملی ما را هیچکس نمیتواند نه انکار کند ونه هم دست کم بګیرند. درست است که روسها درزمان رهبری ګرباچف به این نتیجه رسیده بودند تا پا از کفش خونین افغانستان بیرون کنند٬ انها علاقه داشتند تا مسایل افغانستان از راه سیاسی حل وفصل ګردد٬ انها درینمورد با جانب رهبری افغانی تبادل نظر نیز میکردند٬ اما خود٬ طرح اماده شده بنام مصالحه ملی نداشتند تا انرا دیکته کنند٬ چنین چیزی تا کنون نه از جانب انها ادعا ګردیده ونه ما انرا دیده ایم٬ زیرا جانب روسها چنین سیاست (مصالحه ملی) را نه در تجربهء سیاسی خود ونه هم الګو انرا در تاریخ خود داشتند تا به افغانها انرا تجویز وتفویض مینمودند. به بیان دیګر ګفته میتوانیم که روسها اصلآ مصالحه ملی را نمی شناختند. اما اعتراف باید کرد که بدون موافقه روسها مصالحه نمیتوانست دست کم شکل بګیرد٬ اولین مورد  که میتوانست به ظهور مصالحه زمینه شود خروج نیروهای شوروی از افغانستان بود ٬ زیرا تحقق مصالحه ملی قبل از همه به استقلال رای وعدم مداخله نیاز مند بود . در نتیجه انطوریکه ګفته امد روسها به سیاست مبتنی بر حل سیاسی مساله افغانستان که بعدآ مصالحه ملی نام ګرفت مخالف نبودند ٬ برعکس که درانزمان ازان حمایت نیز میکردند ولی طرح ومیکانزم تحقق ان از خود ماست٬ مصالحه ازماست زیرا ریشه درتاریخ وفرهنګ خود ما دارد ٬ نیاکان ما هرګاه به مسایل برمیخوردند که  سبب جنګ میګردیدویا    نمیتوانست بوسیلهء جنګ حل ګردد جهت جلوګیری از جنګ ودفع نفاق به مصالحه وګفتګو رو می اوردند٬ باهم مشورت میکردند وبه تفاهم میرسیدند.

 س : به عقیده شما مخالفین درونی وبیرونی مصالحه ملی کیها بودند ؟ منظور ما ازمخالفین داخل حزب وطن ومخالفین مسلح ان  دربیرون از حاکمیت است.

 ج : درهردوطرف مخالفین مصالحه افراطیون٬ تمامیت خواهان ودګماتیستها بودند. به بیان واضحتر طرفداران حفظ انحصاری قدرت درداخل حاکمیت وطرفداران بدست اوردن انحصاری قدرت دربیرون از حاکمیت دشمنان مصالحه بودند. تا اینکه تاریخ معجزه افرید هردوطرف افراطیون چپ وراست را علیه خط میانه مصالحه متحد ګردانیدوانهارا به توقف ان قادر نمودند. اګر این اییتلاف ضد ملی متشکل از افراطیون سرخ وسبز که به مراکز واحد استخباراتی وابسته بودند نمی بود وبعوض انقیاد به منافع دیګران اعتقاد به منافع ملی در انها وجود میداشت ما دیګر شاهد تمام این خسارات وجنایات که بعد از اپریل 1992 رخداد٬ نمیبودیم وکشور ما چهره وسیمای دیګر میداشت مسلمآ هر چه بود بهتر از امروز میبود.

 س : از نظر شما سیاست مصالحه ملی مظهر ضعف دولت درمبارزه علیه مخالفین انبود ویا برعکس ان ؟

 ج : وضع طوری امده بود اګر بګوییم که دولت ضعیف بود بناء مخالفین ان نیز ضعیف بودند٬ واګر برعکس بګوییم که دولت قوی بود درینصورت نمیتوان مخالفین انرا نیز دست کم ګرفت. زیرا درنتیجه همین اندازه تاثیر واحد دوطرف بر وضعیت سیاسی ونظامی کشور بود که دوطرف به عقب حصار بن بست رسیده بودند وهیچ طرف نتوانسته بود از راه های انتخاب شده که راه های نظامی بود بر یکدیګر غلبه کنند٬ درست متکی بر همین منطق که وسایل بکار ګرفته شده در رسیدن به اهداف کارګر نیافتید٬ باید راهای جدید که قبل ازهمه خصلت مخالف راه های ازمایش شده میداشت جستجو میګردید ومصالحه یګانه بدیل استراتژیها ووسایل دیروز بود وما انرا اګر نه از زاویه نظامی که از زاویه اخلاقی وسیاسی مظهر قدرت وتوانمندی دولت جمهوری افغانستان میدانیم. مصالحه انترناتیف جنګ است واین خود نیروی لایزال است که درین سیاست نهفته است.

س : لطف نموده بګویید که مصالحه ملی جهات خارجی هم داشت. ؟

ج: بلی٬ البته که داشت. مصالحه ملی یک سیاست پر ابعاد بود که تمام عرصه های حیات جامعهء ما را در داخل وخارج احاطه مینمود. اما درخارج در استقامتهای ذیل متبارز میګردید.

 -  اتخاذ سیاست متوازن درعرصه جهانی٬ تا انزمان که در حضور روسها در افغانستان کشور کلآ به اتحاد شوروی ودر بهترین حالت به خانواده کشورهای سوسیالستی متکی بود٬ درشرایط اعلان وتحقق سیاست مصالحهء ملی به این  بی موازنګی که منجر به تجرید کشور از بخش بزرګ دنیا ګردیده بود خاتمه داده شد.

-  افغانستان که در حضور نظامی روسها برای کشورهای همسایه بحیث منبع خطر تلقی میګردید وانها انرا منبع خصومت ومداخله قرار داده بودند٬ برای اعاده اعتماد انها به حسن نیت افغانستان درقبال امنیت ایشان٬ در برابر تضمین امنیت وتمامیت ارضی افغانستان طرح غیر نظامی ساختن افغانستان را به جامعهء جهانی مطرح نمود.

-  در شرایط اعلان وپیشبرد مصالحهء ملی دولت جمهوری افغانستان با دور اندیشی به نقش روابط تجارتی کشورهای منطقه تاکید نمود وبخصوص به پاکستان پیشنهاد نمود که با تهی ساختن روابط دوجانبه از دشمنی ها ورقابتهای ناشی از دوران جنګ سرد به جای تقابل نظامی راه یک شریک اقتصادی را درپیش ګیرد . درنظر نګرفتن پیشنهادات جمهوری افغانستان درین مورد بخصوص از جانب پاکستان خسارات فراوان را بر اقتصاد نا توان ان تحمیل نمود ٬ زیرا پاکستان به دلیل ادامه جنګ در افغانستان در رقابت با کشورهای منطقه ( ایران٬ هند٬ ترکیه و...) دربازار های اسیای میانه به عقب افتاد که تا کنون نتوانسته انرا جبران کند. اهمیت بزرګتر مصالحه دران بود که افغانستان درصورت تحقق ان هرګزبه لانه ګرم تروریزم مبدل نمیګردید٬ افغانستان دموکراتیک٬ باثبات وغیر نظامی به نفع همګان بود .

 س: نظر تان در مورد منشور مصالحه ملی مصوب پارلمان افغانستان چګونه است ؟

ج : ببینید جامعه افغانی درحدود سه دهه است که از تقابل رنج میبرد٬ پروبلمهاییکه جامعه با ان مواجه است ریشه درهمین تقابل دارد٬ انچه در دهلیز تاریخ این سه دهه میبینیم انقراض است وانحطاط. طرح مساله تصفیه حساب دریک مرحله حسابهای جدید وجدید تر را درمراحل بعدی وارد عرصه محاسبه مینماید ومردم ما که از یک بحران وارد بحران دیګر میشوند مجال تصفیه حسابها را بدست نیاورده اند. وضع دست کم چنین امده است که ادامه بحران اعتماد ومیدان دادن به تبارز مخاصمت٬ فرصتهای باقیمانده را برای رسیدن به صلح وبازسازی ووحدت ملی دارند از دست ما می ربایند٬ هرچه به مساله عمیق شویم وبه عقب نګاه کنیم تعقیب ویا دلبستګی به سیاستهای انتقام جویانه راه حل وبیرون رفت از بحران را بدست نمیدهد٬ مشکلات درونی  مداخله خارجی را هر چه بیشتر سبب ګردیده وانچه درین فعل وانفعالات بیشتر اسیب پذیرفته وحدت ملی بوده است٬ ما با لاخره  بایدازین دوزخ پل بسوی برزخ بګشاییم٬ دقت ومسوولیت درقبال منافع ملی امرانه حکم میکند تا از ګذشت وتساهل کار ګرفته شود واز هر نقطه ایکه حرکت به سوی صلح وهمګرایی ممکن است باید اغاز ګردد٬ ممکن است ګفته بتوانم که ما محکوم به ګذشت در مورد ګذشته هستیم شرط این است که اینده تضمین ګردد. مشکلات افغانها راه به جز تفاهم بین افغانها ندارد. منشور مصالحه ملی مصوب ولسی جرګهء افغانستان بنا بر داشتن کمبودیها وکاستیهای ازلحاظ سیاسی وحقوقی  هرچند با واکنشهای منفی مواجه است ولی من طوری می اندیشم ولسی جرګه همانطوریکه شجاعت برداشتن قدمهای ابتدایی را درجهت تامین صلح نموده  انرا در ابعاد مختلف  ادامه بدهد.

 

 

>> بازگشت به صفحۀ اصلی <<